Wykład dr Petera Lio na temat dostępnych metod leczenia – Światowy Dzień AZS 2022
Wykład-doktora-petera-lio-na-temat-aktualnych-metod-leczenia

Autor:

Monika Wyrzykowska

Opublikowano:

Dr Peter Lio z Northwestern University Feinberg School of Medicine przeprowadza analizę dostępnych metod leczenia atopowego zapalenia skóry. Specjalista przyznaje, że leczenie AZS jest dość skomplikowane.

Fundacja Alabaster nawiązała współpracę Global Allergy & Airways Patient Platform (GAAPP), co pozwala nam na korzystanie z materiałów edukacyjnych przygotowywanych przez tą organizację. W związku z Dniem Atopowego Zapalenia Skóry GAAPP poprosiła dermatologa, dr Petera Lio o dokonanie analizy dostępnych obecnie metod leczenia AZS. Film jest dostępny na YouTube.

Po wielu latach ciszy, ostatnio wdrażane są nowe terapie. Obecnie opracowywanych jest ponad 100 nowych metod leczenia. Równolegle realizowane są różne programy edukacyjne dla pacjentów. Ważne jest, by zrozumienie choroby przez pacjentów było przynajmniej prawie tak dobre, jak lekarzy. Każdy z pacjentów powinien rozumieć, co w ich przypadku wyzwala stany zapalne oraz wiedzieć, jak pielęgnować swoją skórę (emolientowanie, kąpiele niezbyt gorącej wodzie). Jeśli te podstawowe działania nie przynoszą poprawy, a niestety często tak jest, podstawowym leczeniem zalecanym przez lekarzy jest smarowanie miejscowe kortykosteroidami. Budzą one pewne wątpliwości, ponieważ mają działania uboczne, szczególnie gdy są niewłaściwie stosowane. Jednak dr Leo przypomina, że są niezawodne, ponieważ pomagają prawie każdemu. Są szeroko dostępne i często refundowane. Niestety nie każdemu przynoszą one ulgę. W przypadku niektórych osób, w trakcie stosowania, stany zapalne się wyciszają, ale po zaprzestaniu leczenia, wszystko wraca do stanu wyjściowego. Pacjenci są wówczas zagubieni – nie powinni stosować kortykosteroidów bez przerwy, a tymczasem, gdy postępują inaczej, choroba powraca. Kortykosteroidy powinny być stosowane przez 3 do 4 dni, może do tygodnia, a potem powinna nastąpić przerwa. Dr Lio mówi, że istnieje coś, co można nazwać zespołem odstawienia sterydów stosowanych miejscowo. Sam z zespołem specjalistów pracuje nad tym tematem. Według nich, ten syndrom może utrzymywać się u pacjentów przez tygodnie, miesiące, a nawet latami. Skóra pacjentów stosujących długotrwale sterydy miejscowo, ulega zmianie. Wówczas pacjent może cierpieć nie tylko z powodu AZS, ale też z powodu zmian wywołanych sterydami. Na szczęście istnieją inne sposoby leczenia skóry atopowej. Należy zawsze pamiętać o niemedycznych sposobach leczenia jak mokre opatrunki, kąpiele w podchlorynie sodu, emolientowanie, czy fototerapia UVB. Wracając do leków czy terapii przepisywanych przez lekarzy, jednym z największych przełomów było wprowadzenie leku o nazwie dupilumab, zatwierdzonego do leczenia w USA w 2017 roku (w Polsce jest dostępny dla osób dorosłych z ciężką postacią AZS, bezpłatnie, w ramach programów lekowych, od stycznia 2022 r.), który wykorzystuje ludzkie przeciwciało, blokując sygnały stanu zapalnego cytokin IL-4 i IL-13. Dzięki niemu obniża się stan zapalny w skórze i świąd. W Stanach Zjednoczonych do programów leczenia wszedł kolejny lek biologiczny dla dorosłych, tralokinumab, który blokuje sygnały IL-13. Nie zaobserwowano, żeby leki te miały skutki uboczne, w odróżnieniu od leków stosowanych wcześniej jak cyklosporyna, metotreksat, mykofenolan. Te ostatnie są bardzo skuteczne, ale wymagają monitorowania pacjenta i regularnych badań krwi, by nie dopuścić do pojawienia się skutków ubocznych. Pojawiły się też nowe leki do stosowania miejscowego. Są to inhibitory JAK, inaczej: inhibitory kinazy janusowej. Lek nazywa się ruxolitinib i jest niesterydowym silnym środkiem przeciwzapalnym i przeciwświądowym. Poprzednio stosowanymi niesterydowymi substancjami stosowanymi miejscowo były i są nadal inhibitory kalcyneuryny: takrolimus i pimekrolimus. Kolejnym lekiem z tej rodziny jest kryzaborol przeznaczony dla dorosłych i dzieci od 2 roku życia. Lista leków powiększyła się ostatnio o podawane doustnie inhibitory JAK o nazwach upadacitinib i abrocitinib. Wszystkie osoby, nawet te z najcięższym AZS, leczone przez dr Lio tymi specyfikami, doświadczyły dużej poprawy stanu zdrowia. Mając tak wiele możliwości, zadaniem dla lekarza jest umieć ułożyć odpowiedni plan leczenia dla pacjenta. Jest to też zadanie dla pacjenta i jego rodziny, by regularnie stosować leki oraz utrzymywać rygor codziennej pielęgnacji. Lekarz wymienia trzy przeszkody, które razem z pacjentem ma do pokonania: zwalczenie ostrego stanu zapalnego, który dotyka pacjenta, następnie utrzymanie skóry pacjenta w lepszej kondycji przez dłuższy czas, a gdy już osiągnie się stan stabilny, utrzymanie przez pacjenta codziennego rygoru pielęgnacyjnego i medycznego. Leczenie pacjenta wymaga ciągłej komunikacji z nim i ciągłego sprawdzania, co się sprawdza, a co nie i, jeśli potrzeba, zmiany podejścia. To obejmuje też przyjrzenie się środowisku, w którym pacjent przebywa, czy np. ma psa, czy oddycha czystym powietrzem, jaką dietę stosuje. Jednak najważniejsze jest dobranie dobrej terapii, która może spowodować, że te wszystkie inne czynniki przestają być istotne wraz z wyleczeniem pacjenta. Często rodziny szukają konkretnych przyczyn choroby – czy jest to środowisko, jedzenie, a może coś innego, co wyzwala chorobę. Czasami udaje się tę przyczynę zidentyfikować i wówczas pacjenci nie potrzebują terapii medycznej. Jeśli nie uda się odnaleźć przyczyny i jej usunąć, trzeba poszukać metody skutecznego leczenia.

Terapie niefarmakologiczne.

Istnieje wiele terapii, które mogą być stosowane równolegle do leczenia farmakologicznego, lub nawet je zastępować. Do nich należą:

  1. Mokre opatrunki (tu odsyłamy do naszego artykułu na ten temat).
  2. Kąpiele w podchlorynie sodu, które pomagają w mniejszym lub większym stopniu różnym osobom. Pierwotnie przypuszczano, że podchloryn pomaga eliminować bakterie i wirusy zainfekowanych fragmentów na ciele, ale późniejsze badania wykazały, że tak nie jest. Kąpiele te pomagają jednak pacjentom zmniejszyć stan zapalny i ograniczyć świąd.
  3. Fototerapia. Korzystając z tej terapii, pacjent jest naświetlany w czymś na kształt kabiny do opalania, przy czym fale świetlne w fototerapii różnią się od tych stosowanych do opalania. Tu korzystamy z wąskopasmowego ultrafioletu B (UVB). Światło to pomaga tak jak pomagają promienie słońca, ale nie pojawią się efekty uboczne długotrwałego wystawienia na promienie słoneczne. Dzięki stosowaniu UVB pacjenci odczuwają mniejszy świąd, zmniejsza się stan zapalny i równoważy się flora bakteryjna na skórze.
  4. Emolienty. Niektóre tylko nawilżają skórę. Inne posiadają działanie przeciwbakteryjne. Jeszcze inne poprawiają stan skóry, ponieważ stanowią substytuty fizjologicznych lipidów naskórka.
  5. Preparaty roślinne. Do nich należą produkty z oleju słonecznikowego, oleju konopnego i kokosowego. Można nimi smarować skórę, ale też w przypadku oleju konopnego, przyjmować doustnie.

Więcej materiałów przygotowanych przez GAAP dostępnych jest na stronie poświęconej Światowemu Dniu AZS.

Ta strona wykorzystuje pliki cookie. Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij przycisk zgadzam się. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce.

Skip to content